Plecak trekkingowy a turystyczny – czym się różnią i jaki wybrać?

Plecak trekkingowy a turystyczny – czym się różnią?

Zacznijmy od najważniejszej kwestii. Plecak trekkingowy a turystyczny to nie zawsze dwa całkowicie odrębne światy. Nazewnictwo stosowane przez producentów jest dość umowne i granica między tymi kategoriami może się zacierać.

W praktyce określenie „plecak turystyczny” jest szersze. Może obejmować zarówno niewielkie modele na jednodniową wycieczkę, jak i większe plecaki przeznaczone na kilkudniowe wyprawy. Plecak trekkingowy jest natomiast zwykle projektowany z myślą o dłuższym marszu i przenoszeniu większego obciążenia.

Najważniejsze różnice dotyczą przede wszystkim:

• pojemności,

• systemu nośnego,

• konstrukcji pasa biodrowego,

• możliwości regulacji,

• sposobu wentylacji pleców,

• organizacji ekwipunku,

• liczby i rodzaju dodatkowych kieszeni,

• możliwości troczenia sprzętu,

• wagi samego plecaka.

Nie oznacza to jednak, że większy plecak automatycznie jest trekkingowy, a każdy mały model turystyczny będzie wygodniejszy. Odpowiedni plecak należy dopasować przede wszystkim do konkretnego zastosowania.

Jeżeli wybierasz się na kilka godzin w góry i zabierasz wodę, kurtkę przeciwdeszczową, prowiant oraz apteczkę, rozbudowany system nośny dużego plecaka trekkingowego będzie najczęściej niepotrzebny. Jeżeli natomiast planujesz dłuższe wyprawy i musisz przenieść kilkanaście kilogramów ekwipunku, lekki plecak bez odpowiedniego podparcia bioder może szybko przestać być komfortowy.

Co to jest plecak turystyczny?

Plecak turystyczny to bardzo szerokie określenie obejmujące modele przeznaczone do turystyki pieszej, wycieczek, hikingów, podróży o bardzo szerokim charakterze oraz krótszych wypraw. W tej kategorii znajdziemy zarówno mniejsze modele o pojemności kilkunastu litrów, jak i większe konstrukcje przeznaczone na kilkudniowe wyjazdy. Dlatego przed zakupem nie warto kierować się wyłącznie nazwą umieszczoną przez producenta.

Na jednodniową wycieczkę zazwyczaj wystarczy plecak o pojemności około 10–30 litrów. Latem może być potrzebny mniejszy model, natomiast zimą, gdy musimy zabrać więcej ubrań, dodatkową warstwę izolacyjną czy sprzęt specjalistyczny, przyda się większy plecak.

Na weekendowe wypady często sprawdzają się modele około 30–40 litrów. Jeżeli jednak pakujemy się bardzo minimalistycznie i nocujemy w schroniskach, również mniejszy model może okazać się wystarczający.

Plecak turystyczny powinien przede wszystkim zapewniać wygodę i funkcjonalność odpowiednią do planowanej aktywności. Warto zwrócić uwagę na kieszenie, możliwość przenoszenia bukłaka, mocowania na kijki trekkingowe, pas piersiowy oraz – szczególnie w większych modelach – odpowiednio skonstruowany pas biodrowy.

Warto również pamiętać o zabezpieczeniu przed deszczem. Jeżeli plecak nie jest wykonany z materiału zapewniającego odpowiednią odporność na wodę, przydatnym dodatkiem będzie pokrowiec przeciwdeszczowy.

Do czego służy plecak trekkingowy?

Plecak trekkingowy został zaprojektowany przede wszystkim do dłuższego i bardziej wymagającego noszenia ekwipunku. Jego zadaniem nie jest tylko pomieszczenie jak największej ilości rzeczy, ale przede wszystkim umożliwienie ich wygodnego transportu przez wiele godzin.

Podczas kilkudniowego trekkingu możemy mieć ze sobą nie tylko ubrania i jedzenie, ale również śpiwór, namiot, karimatę, kuchenkę, dodatkowe akcesoria czy większy zapas wody. W takiej sytuacji znaczenie ma każdy element konstrukcji, ale również umiejętność odpowiedniego gospodarowania ekwipunkiem. Innymi słowy, posiadając nawet najlepszy i najdroższy plecak, musimy pamiętać o tym, że „pakować się też trzeba umieć”. Odpowiednie pakowanie oznacza takie rozmieszczenie ekwipunku, aby ciężar był rozłożony prawidłowo, plecak dobrze leżał na plecach, nie „łamał się” pod wpływem obciążenia, puste przestrzenie były wypełnione, a dostęp do potrzebnych rzeczy pozostawał bezproblemowy.

Plecak trekkingowy ma bardziej rozbudowany system nośny. Jego zadaniem jest przeniesienie części ciężaru z ramion na biodra oraz ustabilizowanie plecaka podczas marszu.

Dobrze zaprojektowany system nośny powinien zapewniać:

• równomierne rozłożenie ciężaru,

• odpowiednie podparcie w okolicy bioder,

• stabilność podczas poruszania się w trudnym terenie,

• możliwość dopasowania plecaka do sylwetki,

• komfort podczas wielogodzinnego marszu.

Nie bez powodu w większych modelach stosuje się grubszy pas biodrowy, który obejmuje biodra i pomaga przenieść część obciążenia właśnie na nie. W połączeniu z odpowiednio wyregulowanymi szelkami i pasem piersiowym pozwala znacznie poprawić stabilność całego zestawu.

System nośny – najważniejszy element plecaka trekkingowego

Jeżeli zastanawiasz się, jak wybrać plecak trekkingowy, system nośny powinien znaleźć się bardzo wysoko na liście rzeczy, na które należy zwrócić uwagę. W przypadku większych modeli samo zwiększenie pojemności nie wystarczy. Plecak musi być przygotowany do przenoszenia większego ciężaru. Odpowiednie usztywnienie pleców i konstrukcja systemu nośnego pozwalają utrzymać ciężar blisko ciała i ograniczają jego przemieszczanie.

Pas biodrowy i pas piersiowy

W większych plecakach pas biodrowy jest jednym z najważniejszych elementów odpowiadających za komfort. Nie powinien być traktowany wyłącznie jako pasek stabilizujący. W odpowiednio dopasowanym plecaku ma za zadanie przejąć znaczną część obciążenia i przenieść ją na biodra. Dlatego w plecakach przeznaczonych na dłuższe wyprawy spotkamy znacznie bardziej rozbudowane konstrukcje niż w małych modelach turystycznych. Pas piersiowy z kolei stabilizuje szelki i pomaga utrzymać plecak blisko ciała. Ma szczególne znaczenie podczas szybkiego marszu, zejść oraz poruszania się w trudniejszym terenie.

Dopasowanie plecaka do sylwetki

Nawet najlepszy system nośny nie będzie działał prawidłowo, jeśli źle dopasujesz plecak. Przy wyborze należy zwrócić uwagę między innymi na długość pleców, możliwość regulacji systemu nośnego oraz dopasowanie szelek i pasa biodrowego do naszej budowy ciała.

Wzrost użytkownika może być pomocną wskazówką, ale nie powinien być jedynym kryterium. Dwie osoby o podobnym wzroście mogą mieć zupełnie inną długość tułowia. Dlatego jeżeli masz możliwość przymierzenia plecaka przed zakupem, warto z niej skorzystać. Najlepiej zrobić to z obciążeniem zbliżonym do tego, z którym rzeczywiście będziemy chodzić.

Sprawdź Jak dobrać rozmiar plecaka i zmierzyć długość tułowia

Wentylacja pleców – komfort podczas marszu

Drugim ważnym elementem jest wentylacja pleców.

Podczas długiego marszu, szczególnie w ciepłe dni, plecy mają stały kontakt z plecakiem. Odpowiednio zaprojektowany panel tylny może ograniczyć gromadzenie się wilgoci i poprawić komfort. Producenci stosują różne rozwiązania – od kanałów wentylacyjnych i profilowanych paneli po siatki dystansowe tworzące przestrzeń pomiędzy plecami a plecakiem. Nie zawsze jednak maksymalna wentylacja będzie najlepszym rozwiązaniem. W trudnym terenie istotne jest również stabilne przyleganie plecaka do ciała. Dlatego wybierając model, trzeba znaleźć odpowiedni kompromis pomiędzy przewiewnością, stabilnością i możliwością przenoszenia ciężaru.

Źródło: Salewa.com

Pojemność plecaka – ile litrów naprawdę potrzebujesz?

Jednym z najczęstszych błędów jest kupowanie plecaka „na zapas”. Większy plecak daje większą swobodę podczas pakowania, ale jednocześnie bardzo łatwo zacząć zabierać rzeczy, których wcale nie potrzebujemy. W efekcie zamiast większego komfortu otrzymujemy po prostu większy ciężar na plecach.

Orientacyjnie można przyjąć:

• 10–30 litrów – jednodniowa wycieczka, hiking i krótsze wyjścia,

• 30–40 litrów – weekendowe wypady i krótkie trekkingi,

• 40–60 litrów – kilkudniowy trekking i dłuższe wyprawy,

• 60 litrów i więcej – wyprawy z dużą ilością sprzętu, pełnym wyposażeniem biwakowym lub w trudnych warunkach.

To oczywiście nie są sztywne granice. Osoba podróżująca minimalistycznie może spakować się na wiele dni do mniejszego modelu, podczas gdy ktoś zabierający namiot, większy śpiwór, kuchenkę i dużo odzieży będzie potrzebował znacznie więcej miejsca. Dlatego odpowiadając na pytanie „jaki plecak wybrać?”, najpierw warto odpowiedzieć sobie na inne pytanie: co dokładnie będę w nim nosić i przez ile kilometrów?

Sprawdź polecane plecaki trekkingowe i turystyczne

Jaki plecak na wyjazd 3 tygodnie?

To jedno z pytań, na które trudno odpowiedzieć jednym numerem. Na wyjazd trwający trzy tygodnie niekoniecznie potrzebujesz plecaka 70 litrów. Dużo zależy od charakteru podróży. Jeżeli wyjazd obejmuje noclegi w schroniskach, pensjonatach czy hotelach i nie musisz nosić całego wyposażenia biwakowego, wystarczający może być plecak o pojemności około 40–50 litrów. Przy minimalistycznym pakowaniu nawet taki litraż może zapewnić wystarczającą ilość miejsca.

Jeżeli natomiast planujesz dłuższy trekking z namiotem, musisz zabrać śpiwór, karimatę, kuchenkę, jedzenie i dodatkową odzież, bardziej praktyczny będzie większy plecak – najczęściej około 50–65 litrów. Jeszcze większy model może mieć sens w przypadku wypraw wymagających dużej ilości sprzętu lub zapasów.

Nie warto jednak wybierać największego dostępnego plecaka tylko dlatego, że wyjazd trwa trzy tygodnie. Długość wyjazdu nie zawsze przekłada się bezpośrednio na pojemność plecaka. Jeżeli po drodze możesz uzupełniać zapasy i masz dostęp do noclegów, potrzebujesz znacznie mniej ekwipunku niż podczas trzytygodniowej wyprawy z pełnym biwakiem.
Wybór zbyt małego plecaka również nie będzie dobrym rozwiązaniem. Plecak powinien być tak dobrany pod względem litrażu, aby unikać konieczności niepotrzebnego troczenia ekwipunku. Śpiwór czy namiot umieszczone na zewnątrz zwiększają ryzyko ich zamoczenia lub zahaczenia o wystające elementy. Jeśli jednak jesteś zmuszony/a do troczenia, pamiętaj, aby maksymalnie przyłożyć się do tego procesu i zrobić to solidnie.

Unikaj jednak niepotrzebnego troczenia gadżetów czy elementów turystycznych, takich jak kubki, menażki czy karabinki. Zwiększa to ryzyko ich zgubienia, a w trudniejszym terenie może wręcz być niebezpieczne.

Plecak turystyczny czy trekkingowy na jednodniową wycieczkę?

Na krótkie wyjście najczęściej nie ma potrzeby sięgać po duży plecak trekkingowy. Jeżeli zabierasz wodę, przekąski, kurtkę przeciwdeszczową, apteczkę i kilka podstawowych akcesoriów, niewielki plecak turystyczny będzie wygodniejszy i lżejszy.

W tym przypadku liczy się przede wszystkim:

• niska waga,

• dobra wentylacja,

• wygodne szelki,

• łatwy dostęp do najpotrzebniejszych rzeczy,

• kieszenie na butelkę lub bukłak,

• możliwość przymocowania kijków trekkingowych.

Jeżeli jednak jednodniowa wycieczka oznacza zimowe warunki, sprzęt specjalistyczny albo duży ciężar, warto sięgnąć po bardziej rozbudowany model.

Plecak na weekend i kilkudniowy trekking

Przy weekendowym wyjeździe sytuacja zaczyna wyglądać inaczej. Model o pojemności 30–40 litrów może być bardzo uniwersalnym rozwiązaniem. Pomieści ubrania, jedzenie, podstawowy sprzęt i dodatkową warstwę odzieży.

Jeżeli nocujesz w schronisku i nie zabierasz pełnego wyposażenia biwakowego, taki plecak może również wystarczyć na kilka dni. Przy trekkingu z namiotem, śpiworem i karimatą potrzebny będzie jednak większy plecak. Warto również zwrócić uwagę na dodatkowe kieszenie. Boczne kieszenie pozwalają szybko sięgnąć po butelkę, przekąski czy mapę, natomiast kieszenie w pasie biodrowym są bardzo przydatne do przechowywania małych przedmiotów, które chcemy mieć pod ręką.

Co powinien mieć dobry plecak trekkingowy?

Nie ma jednej listy wyposażenia, która będzie odpowiednia dla każdego. Inne potrzeby ma osoba wybierająca się na jednodniowy hiking, a inne uczestnik wielodniowej wyprawy. W przypadku większego plecaka trekkingowego warto jednak zwrócić uwagę na kilka elementów.

Pokrowiec przeciwdeszczowy

Plecak sam w sobie nie zawsze zapewnia pełną ochronę przed deszczem. Dlatego pokrowiec przeciwdeszczowy może być bardzo praktycznym rozwiązaniem. Warto sprawdzić, czy jest zintegrowany z plecakiem i czy jego rozmiar pozwala przykryć również mocno wypakowany model. Nie dyskwalifikuj jednak modeli, które go nie posiadają, jeśli spełniają pozostałe stawiane przed nimi oczekiwania. Pokrowiec jest elementem, który bez problemu można dokupić. O wiele trudniej natomiast znaleźć model spełniający wszystkie wymagania.

Kieszeń na bukłak i otwór na rurkę

Możliwość zastosowania bukłaka pozwala wygodnie uzupełniać płyny bez konieczności zatrzymywania się czy zdejmowania plecaka. Jest to szczególnie przydatne podczas dłuższych marszów, gdy regularne sięganie po butelkę z bocznej kieszeni byłoby niewygodne.

Mocowania na kijki trekkingowe oraz inne elementy ekwipunku

Jeżeli korzystasz z kijków, warto wybrać model posiadający dedykowane uchwyty. Dzięki nim kijki trekkingowe można bezpiecznie przymocować do plecaka, gdy akurat ich nie używamy. W zależności od modelu mogą pojawić się również dodatkowe mocowania na kask, czekan, narty itp. Jeśli wiesz, że podczas swoich aktywności będziesz korzystać z konkretnego ekwipunku, koniecznie uwzględnij to podczas wyboru plecaka.

Łatwy dostęp do komory

W większym plecaku łatwy dostęp do ekwipunku ma ogromne znaczenie. Nie zawsze chcemy wyciągać wszystko z komory głównej, żeby dostać się do kurtki czy dodatkowej warstwy ubrania. Dlatego niektóre modele mają boczne zamki, dostęp od frontu albo osobną komorę dolną. Ciekawym rozwiązaniem (szczególnie w plecakach zimowych) jest dostęp do komory głównej od strony pleców. Rozwiązanie to daje możliwość dostania się do swojego ekwipunku bez konieczności całkowitego ściągania go. Obracając plecak wzdłuż tułowia z zapiętym pasem biodrowym, nie ryzykujemy jego utraty w stromym terenie. Kładąc natomiast plecak w śniegu, możemy położyć go zewnętrzną stroną i zapewnić sobie suche plecy przed zakładaniem go z powrotem.

Plecaki trekkingowe damskie – czy warto wybrać model damski?

Na rynku znajdziemy również plecaki trekkingowe damskie, których konstrukcja została przygotowana z myślą o proporcjach kobiecej sylwetki. W zależności od producenta różnice mogą dotyczyć między innymi długości systemu nośnego, szerokości i kształtu szelek oraz sposobu wyprofilowania pasa biodrowego. Nie oznacza to oczywiście, że każda kobieta musi korzystać z modelu damskiego. Najważniejsze jest odpowiednie dopasowanie. Jeżeli konkretny model unisex dobrze leży na plecach, nie ma powodu rezygnować z niego tylko ze względu na oznaczenie producenta.

Odkryj plecaki wspinaczkowe Salewa

Plecak trekkingowy a turystyczny – co z plecakami wspinaczkowymi?

Warto również wspomnieć o plecakach wspinaczkowych, ponieważ są dobrym przykładem tego, jak bardzo konstrukcja plecaka może zależeć od aktywności. Plecak używany podczas wspinaczki powinien mieć zwartą konstrukcję i nie wystawać nadmiernie poza obrys sylwetki. W trudnym terenie każdy element, który może zahaczyć o skałę lub sprzęt, może przeszkadzać w poruszaniu się. Dlatego plecak wspinaczkowy niekoniecznie będzie dobrym wyborem na klasyczny trekking, nawet jeśli jego pojemność wydaje się odpowiednia.

Podobnie działa to w drugą stronę. Duży plecak trekkingowy nie będzie najlepszym rozwiązaniem do każdej aktywności. Plecak należy dobierać do sposobu użytkowania, a nie wyłącznie do litrażu.

Jak spakować plecak, aby wygodniej nosić ciężar?

Sam wybór odpowiedniego modelu to jeszcze nie wszystko. Nawet najlepszy plecak może stać się niewygodny, jeżeli zostanie źle spakowany. Najcięższe elementy powinny znajdować się stosunkowo blisko pleców, w centralnej części plecaka. Lżejsze, ale obszerne rzeczy, takie jak śpiwór czy materac, mogą znaleźć się na samym spodzie. Pozostałymi rzeczami warto wypełnić puste przestrzenie w komorze. Na górze warto przechowywać rzeczy, po które możemy potrzebować sięgnąć podczas marszu. Kurtkę przeciwdeszczową, dodatkową warstwę odzieży (izolator) czy apteczkę dobrze mieć pod ręką. W zewnętrznych kieszeniach mogą znaleźć się przekąski, mapa, okulary, czołówka czy inne drobiazgi.

Prawidłowe pakowanie pozwala uzyskać równomierne rozłożenie obciążenia i ograniczyć przemieszczanie się zawartości podczas marszu. Nie należy również przesadzać z troczeniem sprzętu na zewnątrz. Kijki, karimata czy elementy, dla których producent przewidział specjalne uchwyty, mogą być w ten sposób przenoszone, ale pozostały sprzęt lepiej zabezpieczyć wewnątrz plecaka.

Czy większy plecak zawsze oznacza większy komfort?

Nie. To jeden z najważniejszych elementów, o których warto pamiętać przed zakupem. Większy plecak może zapewnić więcej miejsca, ale jednocześnie zwiększa ryzyko zabrania zbyt dużej ilości rzeczy. Z kolei pozostawienie zbyt dużej ilości wolnej przestrzeni stwarza ryzyko przemieszczania się ekwipunku wewnątrz plecaka, co może negatywnie wpłynąć na wygodę użytkowania.

Nadmierne zmniejszanie objętości plecaka za pomocą troków kompresyjnych również nie jest dobrym pomysłem. Długie, zwisające troki – pomijając kwestie estetyczne – mogą pogarszać funkcjonalność plecaka, wprowadzając niepotrzebny chaos i wydłużając czas potrzebny na dostanie się do jego wnętrza. Większy litraż oznacza również zazwyczaj większą wagę samego plecaka, co przy dłuższym marszu ma znaczenie.

Jeżeli masz do wyboru dwa modele i zastanawiasz się, jaki plecak wybrać, nie kieruj się wyłącznie zasadą „lepiej mieć więcej miejsca”. Większy plecak oznacza również większą pokusę, żeby go zapełnić. Na jednodniową wycieczkę model 60-litrowy nie zapewni większego komfortu niż odpowiednio dopasowany plecak 20–30-litrowy. Wręcz przeciwnie – będzie cięższy i bardziej nieporęczny. Z drugiej strony próba spakowania namiotu, śpiwora, karimaty i zapasu jedzenia do zbyt małego plecaka może być równie złym pomysłem.

Plecak trekkingowy czy turystyczny – który wybrać?

Jeżeli nadal nie wiesz, czy wybrać plecak trekkingowy, czy turystyczny, zacznij od określenia rodzaju wypraw.

Plecak turystyczny będzie dobrym wyborem, jeżeli:

• planujesz jednodniową wycieczkę,

• wybierasz się na krótszy hiking,

• robisz weekendowe wypady,

• nie przenosisz dużego ciężaru,

• zależy Ci na niskiej wadze i prostocie.

Plecak trekkingowy warto rozważyć, jeżeli:

• planujesz kilkudniowy trekking,

• wybierasz się na dłuższe wyprawy,

• zabierasz namiot i śpiwór,

• przenosisz większy ciężar,

• poruszasz się w trudnym terenie,

• potrzebujesz rozbudowanego systemu nośnego,

• zależy Ci na możliwości lepszego uporządkowania ekwipunku.

Pamiętaj jednak, że granica pomiędzy plecakiem turystycznym a trekkingowym jest umowna. Jeden plecak może sprawdzić się w kilku różnych zastosowaniach, szczególnie jeśli jego konstrukcja została dobrze przemyślana.

Plecak trekkingowy a turystyczny – najważniejsze różnice w skrócie

Podsumowanie – odpowiedni plecak to ten dopasowany do wyprawy

Plecak trekkingowy a turystyczny to temat, w którym nie warto szukać jednej, sztywnej granicy. Nazwy poszczególnych modeli mogą być różne, a ich możliwości często się pokrywają. Najważniejsze jest to, do czego zamierzasz używać plecaka.

Na krótką, jednodniową wycieczkę zazwyczaj wystarczy lekki plecak turystyczny. Na weekendowy wyjazd można wybrać model około 30–40 litrów, natomiast przy kilkudniowym trekkingu z większą ilością sprzętu warto zainteresować się bardziej rozbudowanym plecakiem trekkingowym.

Jeżeli planujesz trzytygodniowy wyjazd, nie oznacza to automatycznie konieczności zakupu największego dostępnego modelu. Przy noclegach w schroniskach i minimalistycznym ekwipunku wystarczy mniejsza pojemność. Wyprawa z namiotem, śpiworem, karimatą, kuchenką i zapasem jedzenia będzie natomiast wymagała większego plecaka.

Przede wszystkim dopasuj plecak do swojej budowy ciała, długości wyprawy, ilości ekwipunku i rodzaju terenu. Zwróć uwagę na system nośny, pas biodrowy, pas piersiowy, wentylację pleców, kieszenie oraz rozwiązania ułatwiające dostęp do sprzętu.

Bo dobry plecak to nie ten, który ma najwięcej litrów czy kieszeni. To taki, o którym po kilku godzinach marszu przestajesz myśleć, bo po prostu zapewnia komfort i robi dokładnie to, do czego został zaprojektowany.

Przeczytaj także

Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej o doborze plecaka, przeczytaj również:

[Jak wybrać odpowiedni plecak? Sprawdź nasz poradnik!]

Warto także zajrzeć do naszego poradnika:

[Plecak na długie wędrówki – jak wybrać model, który naprawdę działa w terenie]