Plecak na długie wędrówki – jak wybrać model, który naprawdę działa w terenie

Plecak turystyczny a plecak trekkingowy – gdzie leży różnica?

W praktyce oba pojęcia często się przenikają, ale przy dłuższych wyprawach różnica zaczyna mieć znaczenie. Plecak turystyczny to szeroka kategoria – obejmuje modele na jednodniowe wypady, weekendowe wyjazdy czy podróże. Plecak trekkingowy jest zwykle projektowany stricte pod wielogodzinne marsze z obciążeniem, często w trudnych warunkach terenowych.

Jeśli planujesz kilkudniowy trekking, przejścia graniowe albo wędrówki z noclegami w schroniskach lub namiocie, plecak trekkingowy będzie bezpieczniejszym wyborem. Oferuje stabilniejszy system nośny, lepsze przeniesienie ciężaru i większą kontrolę nad ładunkiem.

Sprawdź nasz artykuł: "Hiking czy trekking? Wybór należy do Ciebie!"

Pojemność plecaka – realne potrzeby, nie zapas „na wszelki wypadek”

Jednym z najczęstszych błędów jest wybór plecaka o zbyt dużej pojemności, który zamiast większego komfortu, dawać będzie większą pokusę, żeby zapakować za dużo.

• Na jednodniowe wypady, w zależności od terenu i specyfiki uprawianej aktywności starczy plecak między: 10 a 30 l. Skąd taki duży roztrzał? Inaczej bowiem spakujemy się na jednodniowy szlak hikingowy latem, gdzie oprócz prowiantu i wody, dodatkowego izolatora i membrany weżmiemy jedynie czołówkę. A inaczej zapakujemy się na jednodniowy wypad skiturowy, gdzie plecak musi pomieścić lawinowe ABC, zestaw naprawczy, grubszy izolator, foki, harszle, raki itp.

• Kilka dni w schroniskach: 30–40 l

• Kilkunastodniowe wyprawy lub kilkudniowe trekkingi z noclegami pod namiotem: 45–60 l

• Dłuższe wyprawy z pełnym biwakiem: 60 l i więcej

Na długie wędrówki najczęściej sprawdza się plecak trekkingowy o średniej lub większej pojemności, który pozwala zabrać śpiwór, prowiant, zapasową odzież i sprzęt trekkingowy bez konieczności zewnętrznego troczenia. Tę możliwość traktujmy jako rozwiązanie awaryjne, a nie docelowe. Pomijając aspekty estetyczne, dające od razu znać o niechlujstwie i nieumiejętności pakowania się, przytroczony ekwipunek znacząco zwiększa ryzyko jego zgubienia czy zaczepienia o wystające formy terenu. O ile zrezygnowałeś/aś z oldschoolowych wielkogabarytowych karimat, to poza kaskiem czy kijkami trekkingowymi nie powinno być wyraźnego powodu, by po zewnętrznej stronie plecaka znajdowało się coś jeszcze.

System nośny – fundament wygody noszenia

Wygodny system nośny to bez wątpienia najważniejszy element każdego plecaka górskiego. Materiał, liczba kieszeni czy kolor są drugorzędne, jeśli system nośny nie działa.

Dobry system nośny przy odpowiednio zapakowanym oraz wyregulowanym i zapiętym plecaku powinien:

• umożliwiać równomierne rozłożenie ciężaru,

• przenosić większość obciążenia na biodra,

• stabilizować plecak przy ruchach w trudnym terenie,

• ograniczać nadmierne pocenie pleców.

Pas biodrowy i pas piersiowy

W długotrwałym noszeniu pas biodrowy przejmuje nawet 60–70% ciężaru. Musi być dobrze wyprofilowany i sztywny tam, gdzie trzeba. Można się spotkać z minimalistycznymi, acz odpowiednio wyprofilowanymi pasami biodrowymi, które zaskakująco dobrze spełniają swoją funkcję (szczególnie w plecakach o małej i średniej pojemności) to jednak poszukując plecaka na wielodniowe wyrypy, nie powinniśmy ważyć akurat tego elementu. Pas piersiowy stabilizuje szelki i zapobiega „uciekaniu” plecaka na boki. Niejednokrotnie pomaga również odpowiednio naprowadzić rurkę od bukłaka czy ułatwić dostęp do gwizdka ratunkowego.

Stelaż – po co jest i kiedy ma sens

Pierwszą kwestią jest to, że słowo "stelaż w tradycyjnym rozumieniu i wyobrażaniu go sobie jako zewnętrzny element usztywniający w postaci aluminiowych rurek odchodzi w zapomnienie. Plecaki z tradycyjnymi stelażami powoli stają się reliktem przeszłości. Dziś o wiele częściej używa się jedynie określenia system nośny, którego częścią oprócz wyżej wymienionych jest właśnie usztywnienie plecków (w pecakach o niższej pojemności) lub stelaż wewnętrzny. W plecakach trekkingowych spotkasz stelaże wykonane z:

• lekkiego aluminium,

• płaskowników aluminiowych,

• włókna szklanego.

Ich zadaniem jest usztywnienie całej konstrukcji i utrzymanie ciężaru blisko pleców. Przy większej pojemności i dłuższych wyprawach nowoczesny stelaż to nie dodatek, tylko konieczność. W plecakach przeznaczonych na letnie lub bardziej wymagające aktywności, w celu poprawy oddychalności, możemy spotkać stelaże wyprofilowane w taki sposób, aby skutecznie odseparowywaly komorę główną od pleców, jednocześnie nie wpływając na stabilność ekwipunku.

Przeczytaj nasz artykuł: Jak wybrać odpowiedni plecak? Sprawdź nasz poradnik!

Wentylacja pleców i komfort w ruchu

Na długich dystansach drobiazgi zaczynają mieć znaczenie. System wentylacji, siatki dystansujące czy profilowane panele pleców pomagają ograniczyć wilgoć i poprawiają komfort w ciepłych warunkach.

Nie zawsze większa wentylacja jest zaletą – w technicznym terenie kluczowe staje się bliskie przyleganie plecaka do ciała, poprawiające stabilność oraz redukujące nie tylko przewiewność, ale też ryzyko zahaczeń spowodowanych nadmiernym odsunięciem plecaka od tułowia.

Marka Salewa w swoich plecakach stosuje system Dry Back gwarantujący niezrównaną oddychalność bez rezygnacji z aspektów technicnych.

Funkcjonalność, która faktycznie się przydaje

Dobry plecak trekkingowy powinien oferować rozwiązania, które ułatwiają życie na szlaku, a nie tylko dobrze wyglądają w opisie.

W plecakach turystycznych - szczególnie tych przeznaczonych na dłuższe wędrówki, zdecydowanie warto zwrócić uwagę na:

• zintegrowany pokrowiec przeciwdeszczowy,

• miejsce na bukłak i wyjście na rurkę,

• troki na kije trekkingowe,

• dodatkowe zamki pozwalające dostać się do wnętrza bez rozpakowywania całości,

• kieszenie w pasie biodrowym na drobiazgi,

• możliwość przypięcia kasku, karimaty lub ewentualnie namiotu.

• dodatkowe patenty istotne z punktu widzenia specyfiki danej aktywności (np. mocowanie kasku, kieszeń z łatwym dostępem do lawinowego ABC, troczenie nart, mocowanie czekana itp.).

To wszystko wpływa na łatwy dostęp do najpotrzebniejszych rzeczy i realną wygodę noszenia.

Materiały i trwałość

Plecak na długie wędrówki musi być wykonany z wytrzymałych materiałów, odpornych na tarcie, wilgoć i intensywne użytkowanie. Lekkie konstrukcje są mile widziane, ale nie kosztem trwałości.

Dobry lekki plecak trekkingowy to taki, który nie waży niepotrzebnie, ale nadal radzi sobie w trudnych warunkach.

 Pakowanie starszego modelu plecaka z serii Salewa Alptrek na szlak długodystansowy

Jak spakować plecak na długą wędrówkę?

Nawet najlepszy model nie pomoże, jeśli ciężar będzie źle rozłożony. Lekkie, lecz duże gabarytowe rzeczy (śpiwór, materac turystyczny, ręcznik) dobrze zapakować na spód. Najcięższy ekwipunek (namiot, woda, kuchenka) powinien znaleźć się blisko pleców i na wysokości pasa biodrowego. Lżejsze rzeczy, takie jak dodatkowa odzież czy klapki ne zewnętrznym skrzydle plecaka. Odzież i bielizna doskonale wypełnią puste przestrzenie, zapoboegając przemieszczaniu się ekwipunku oraz "łamaniu się" plecaka. Rzeczy używane często lub awaryjnie (hardshell, puchówka, apteczka)umieszczamy w czesci górnej plecaka, natomiast potrzebny ekwipunek o mniejszych gabarytach (czołówka, okulary, buff, itp.) w klapie lub kieszeniach zewnętrznych.

Dobrze spakowany plecak:

• mniej obciąża kręgosłup,

• poprawia stabilność w trudnym terenie,

• realnie zmniejsza zmęczenie na długim dystansie.

Przeczytaj nasz artykuł:  Wyrusz z nami na Mały Szlak Beskidzki - relacja z MSB cz. 2

Podsumowanie – wybierz plecak pod swoje wyprawy, nie pod opis

Plecak na długie wędrówki to sprzęt, który ma działać przez wiele godzin dziennie, często przez wiele dni z rzędu. Wybór odpowiedniego modelu powinien wynikać z długości i specyfiki wyprawy, rodzaju terenu i realnej ilości ekwipunku, a nie z liczby kieszeni czy marketingowych haseł.

Jeśli masz wątpliwości, zawsze warto przymierzyć plecak z obciążeniem i sprawdzić, jak układa się na plecach. Komfort, stabilność i funkcjonalność są ważniejsze niż nowoczesny design czy minimalna waga na metce.

Dobrze dobrany plecak trekkingowy to inwestycja, która zwraca się każdym kolejnym kilometrem na szlaku.