Wełna merino - wady i zalety

Trudno wyobrazić sobie świat outdooru bez wełny merino. Ten wyjątkowy materiał podbił serca miłośników aktywności na świeżym powietrzu i coraz częściej gości również w naszych codziennych garderobach. Zanim jednak zdecydujesz się na zakup, warto poznać zarówno mocne strony tego materiału, jak i jego ograniczenia.

Po przeczytaniu udostępnionych przez nas artykułów można zauważyć, że jednym z najczęściej pojawiających się w nich sformułowaniem będzie enigmatyczne „to zależy". To chyba najbardziej prawdziwa odpowiedź w świecie wyboru czegokolwiek. Pogodzenie się z myślą, że wyborowi każdego produktu będzie towarzyszyć konieczność opracowania pewnego kompromisu może być niełatwe, szczególnie kiedy wszystkie reklamy i opisy produktów malują przed nami obraz niemalże idealnych rozwiązań, które to obiecują sprostać wszystkim naszym, często wygórowanym wymaganiom.

Obiektywnie rzecz ujmując, nie ma i nigdy nie będzie produktu, który w każdym aspekcie bije na głowę całą konkurencję. Nawet najbardziej zaawansowany technologicznie sprzęt będzie miał swoje mocniejsze i słabsze strony. Gdyby rozwiązania idealne istniały, nie mielibyśmy na rynku takiej różnorodności, prawda?

W dzisiejszym artykule przyjrzymy się bliżej wełnie merino, a także spróbujemy zrozumieć, co napędza ciągłe innowacje w świecie materiałów, skąd biorą się ich różnorodne połączenia i dlaczego stworzenie produktu idealnego jest tak złożonym wyzwaniem.

Nie ukrywam, że omawiany dziś materiał jest jednym z moich ulubionych. Blisko połowa mojej garderoby technicznej to produkty, w których składzie znajdziemy właśnie wełnę merino. Jej właściwości niejednokrotnie mnie ratowały z opresji w nieprzyjemnych warunkach pogodowych…

 Fot. Oberalp

Właściwości wełny merino

Niezależnie od tego, czy poszukujemy warstwy bazowej, środkowej, czy dodatkowej izolacji, odzież z wełną merino jawi się jako godna uwagi alternatywa dla syntetyków czy też naturalnego puchu. Występowanie wełny merino w produktach, które mają spełniać zgoła inne funkcje, może nasuwać wniosek, że mamy do czynienia z materiałem diabelnie uniwersalnym.

Przeczytaj o ubiorze na cebulkę oraz o funkcjach, jakich oczekujemy od każdej z warstw

Właściwości adaptacyjne wełny merino

Główną zaletą wełny merino, która wyróżnia ją spośród innych materiałów, jest jej zdolność do adaptacji w zmieniających się warunkach. W przeciwieństwie do bawełny czy nawet syntetycznych alternatyw, merino tworzy unikalny i stabilny mikroklimat między skórą a odzieżą. Dzięki temu organizm nie jest narażony na gwałtowne wahania temperatury i może łagodniej przystosować się do zmian otoczenia.

Dzięki temu w zmiennych warunkach pogodowych, jak i podczas aktywności, gdzie dynamiczne fazy przeplatają się ze statycznymi (jak to często ma miejsce podczas wypraw outdoorowych, gdzie trudy ciężkiego i dynamicznego podejścia rekompensowane są spokojną celebracją i podziwianiem piękna otoczenia), wełna merino będzie materiałem wymarzonym. Szczególnie istotne jest, że ten komfortowy mikroklimat utrzymuje się nawet wtedy, gdy materiał jest wilgotny.

Właśnie ta ochrona przed nagłymi zmianami temperatury, a co za tym idzie, ułatwienie tolerowania zarówno chłodu, jak i ciepła, stanowi jedną z największych zalet wełny merino. Jest to szczególnie ważne podczas aktywności rekreacyjnych, które często charakteryzują się właśnie zmiennością warunków. W przypadku bardziej sportowego podejścia i oczekiwań związanych z ciągłą dynamiką i wysiłkiem aerobowym, trzeba będzie wziąć pod uwagę jeszcze kilka dodatkowych kwestii, o czym wspomnę za chwilę.

Wełna merino wspiera proces pocenia, który to jest naturalnym mechanizmem termoregulacji. Mimo, że można znaleźć na rynku materiały o nieco szybszym czasie schnięcia i odrobinę lepszej zdolności do odprowadzania wilgoci, to proces ten w przypadku wełny i tak przebiega bardzo sprawnie (czego nie możemy powiedzieć np. o bawełnie – ale nie bądźmy dla niej aż tak surowi i ona ma swoje plusy, ale nie o niej dziś rozmawiamy). Co ważne, wilgoć która nie zdążyła zostać odprowadzona, nie schładza się tak szybko, jak miałoby to miejsce w produktach o nawet wyższej oddychalności (jak tych wykonanych z zaawansowanych włókien syntetycznych).

Odporność na zapachy

Drugim atutem wyróżniającym wełnę merino jest jej odporność na nieprzyjemne zapachy. Można powiedzieć, że wełna merino regeneruje się w kontakcie z tlenem i samo jej wietrzenie jest do pewnego momentu sposobem na odświeżenie. Możliwość dłuższego użytkowania produktów wełnianych bez konieczności prania pozwala na zdecydowane ograniczenie gabarytów i wagi naszego ekwipunku. W użytku codziennym natomiast możemy mówić o mniejszej ilości prania oraz odzieży jakiej potrzebujemy, a więc i o większej oszczędności wody i pieniędzy.

Aspekty ekologiczne

Obok wspomnianych wyżej aspektów, należy zwrócić uwagę na fakt, że wełna merino jest materiałem naturalnym i bezpiecznym dla planety, który to corocznie się odnawia. Jest częścią ekosystemu i wybór produktów wykonanych z wełny merino wpływa na zmniejszenie wpływu plastiku na naszą planetę.

Uniwersalność i komfort użytkowania

Jak wspomniałem w pierwszych zdaniach mojego artykułu, w zależności od technologii wykonania, gramatury i naszych potrzeb, możemy wybrać super miękką i oddychającą bieliznę termoaktywną, jak również bardzo techniczny i gruby izolator dodatkowy, od których to możemy oczekiwać nieco innych właściwości.

Kolejnym plusem wełny merino jest jej niezrównana miękkość i komfort. Nie powinna więc powodować żadnych podrażnień. Należy jednak pamiętać o tym, że kiedy za cel stawiamy sobie maksymalną miękkość, musimy wybrać produkty o możliwie jak najmniejszej grubości pojedynczego włókna. Im niższa będzie jego grubość wyrażona w mikronach, tym bardziej miękkie będzie włókno, ale też bardziej delikatne i podatne na uszkodzenia mechaniczne. Włókna o grubości między 16 a 19 mikronów możemy uznać za delikatne. Natomiast włókna o grubości powyżej 23 mikronów będą już naprawdę mocne.

Wełna merino w ubiorze na cebulkę

Merino jako cienka warstwa bazowa noszona samodzielnie będzie świetnym rozwiązaniem na wymagający wysiłek w ciepłych warunkach z uwagi na wysoką oddychalność oraz funkcję regulacji temperatury. Natomiast noszona w towarzystwie pozostałych warstw, dzięki uwięzionemu pomiędzy nimi powietrzu - zapewni niezbędny komfort i bezpieczeństwo w zimnych i nieprzyjemnych warunkach.

To, jak skonstruowane będą poszczególne warstwy, zależeć będzie od grubości użytych włókien, zastosowanych materiałów uzupełniających, jak również rodzaju przędzy i zastosowanych technologii, a także łączenia powyższych. Te wszystkie czynniki będą mieć wpływ na właściwości produktu, na jego wytrzymałość, grubość materiału wyrażoną w gramach na metr kwadratowy, jak również gęstość tego materiału wyrażaną w ilości ściegów w jednym metrze kwadratowym (gg). Wybierając więc konkretną warstwę, dobrze jest zapytać doradcę, czy produkt który zamierzasz kupić będzie optymalnym rozwiązaniem na poczet wykonywanej przez Ciebie aktywności.

Prywatnie używam nie tylko bielizny merino (zarówno tej super cienkiej, przeznaczonej na bardziej wzmożony wysiłek, jak i tej nieco grubszej do mniej aerobowej aktywności w chłodnych warunkach), ale również middle layerów z wełną merino i izolatora dodatkowego w postaci hybrydy z wełną i za każdym razem doceniam plusy tego materiału, uwidaczniające się szczególnie w zmiennych warunkach. Warto jednak nie przeceniać właściwości materiału i nie oczekiwać, że będzie on pracować za nas.

To czytanie naszego organizmu oraz umiejętność natychmiastowego reagowania podczas górskiej aktywności o zmiennym charakterze - poprzez stosowanie się do zasad ubioru na cebulkę i dbanie o odpowiedni moment ściągania i zakładania poszczególnych warstw - będzie miało realny wpływ na nasz poziom komfortu, bezpieczeństwa i satysfakcji z posiadanego ekwipunku.

Przeczytaj artykuł: „Jak to jest na cebulkę?”  

Podsumowanie: plusy i minusy wełny merino

Jak już wiecie, nie istnieją rozwiązania idealne, a życie jest sztuką kompromisu. Nawet w przypadku tak bliskiej ideałowi wełny musimy się zgodzić na pewne ustępstwa.

Zdecydowanie lepsza adaptacja do zmiennych temperatur przepłacona będzie więc nieco dłuższym czasem schnięcia w porównaniu do najbardziej technicznych materiałów. Wysoka oddychalność, świetna izolacja oraz brak utraty parametrów w kontakcie z wodą, przepłacone będą nieco wyższą wagą w porównaniu do puchowych alternatyw. Zdecydowanie dłuższa świeżość, nie gromadzenie zapachów i idąca za tym oszczędność bagażu i wody przepłacone będą nieco delikatniejszą strukturą i mniejszą wytrzymałością na uszkodzenia mechaniczne (porównując np. do bawełny). Niezrównana przyjemność z użytkowania, brak dyskomfortu i drapania przepłacone będą nieco wyższą ceną.

Dla kogo wełna merino?

Jeśli tylko możesz pozwolić sobie na zakup produktów z wełny merino, uprawiasz aktywności wszelkiej maści, jednak traktujesz je bardziej rekreacyjnie, z pewnością docenisz po stokroć wszystkie zalety wełny merino. Do trekkingu górskiego, hikingu, speedhikingu, a także turystyki w górach wysokich wełna merino sprawdza się świetnie. Jazda na grawelu, a może MTB? Nieistotne – i tu docenisz korzyści płynące z produktów merino.

Przeczytaj recenzję rowerowej kolekcji Salewa Vento.

Jednak z uwagi na wielką różnorodność produktową (odmienne technologie produkcji, mieszanki materiałów, gramaturę itp.) warto wybrać taki produkt, który będzie najbardziej odpowiadający Twoim potrzebom.

Z czystym sumieniem rekomendujemy wełnę merino wszystkim miłośnikom aktywności na świeżym powietrzu, którzy zdają sobie sprawę z charakterystyki tego materiału i są gotowi na pewne związane z nim aspekty użytkowania. Jeśli więc cenisz sobie właściwości merino i jesteś gotów odpowiednio o nią dbać, a nie oczekujesz absolutnej odporności na uszkodzenia – zdecydowanie tak! Wełna merino może być doskonałym wyborem, który przyniesie Ci wiele satysfakcji podczas Twoich przygód.

Dowiedz się, jak dbać o odzież techniczną - w tym między innymi o produkty merino

Jednakże, jeśli stajesz na starcie wymagających zawodów o charakterze wytrzymałościowym, gdzie czeka Cię ciągły, intensywny wysiłek, bardziej rozsądnym wyborem mogą okazać się funkcjonalne materiały syntetyczne. W takich sytuacjach priorytetem staje się szybkie schnięcie. Przy tak dużej intensywności aktywności i braku przerw na odpoczynek, pot przy ciele i tak nie spowoduje nadmiernego wychłodzenia, dlatego adaptacyjne właściwości wełny merino schodzą na dalszy plan. Nawet nieco szybsze pojawianie się nieprzyjemnego zapachu nie będzie w tym kontekście problemem, ponieważ po ukończeniu rywalizacji i tak czeka Cię odświeżający prysznic i założenie przyjemnego w dotyku bawełniaka. Bawełna, dzięki swojej miękkości, dobrej oddychalności podczas spokojniejszego użytkowania, gdy nie występuje intensywne pocenie się, oraz ogólnej trwałości, będzie idealnym rozwiązaniem zapewniającym niezrównany komfort.